Tomasz Orłowski – Odnaleźć nić historii

Tomasz Orłowski – Odnaleźć nić historii

Emir Sader. 2015. Kret rewolucji. Drogi lewicy latynoamerykańskiej. Tłum. Paweł M. Bartolik, Jerzy P. Listwan. Warszawa: Książka i Prasa.

 

Wizerunek Ameryki Południowej, jaki utrwalił się w świadomości wielu ludzi Zachodu, przeważnie pomija bogatą i burzliwą historię tego regionu, która zdecydowała o jego współczesnym krajobrazie politycznym. Z książki Emira Sadera wyłania się tymczasem obraz tego kontynentu jako miejsca toczących się nieustannie od dwóch stuleci rewolucji i kontrrewolucji, zadający kłam poglądowi o neoliberalizmie jako ostatecznym końcu historii. Najbardziej znaczące przeobrażenia miały się zacząć w drugiej połowie XX wieku, poczynając od zwycięstwa rewolucji kubańskiej i rozprzestrzenienia się wiejskich ruchów partyzanckich w Wenezueli, Gwatemali i Peru. Walkom tym nierzadko towarzyszył otwarcie antyamerykański charakter, przejawiający się w oporze przeciwko blokadom gospodarczym i ekspansji operacji militarnych w regionie, zmierzających do narzucenia nowego neoliberalnego porządku. Lecz południowoamerykańskim ruchom postępowym i rewolucyjnym, które z racji specyficznych uwarunkowań politycznych przybierały na przestrzeni lat różne odcienie, brakowało, zdaniem autora, teorii ich własnej praktyki (s. 109). Kret rewolucji to odpowiedź na ten teoretyczny niedostatek, próba ukazania zawiłych dróg latynoamerykańskiej lewicy, rozsupłania długiej nici historii i odnalezienia jej końca; próba istotna, zdaniem Sadera, dlatego, że to właśnie w Ameryce Łacińskiej wytworzyły się dziś warunki historyczne otwierające możliwość skutecznego oporu przeciwko neoliberalizmowi, którego kontynent ten przez ostatnie dziesięciolecia był swoistym laboratorium. (więcej…)