Najnowsze

Rebelia i reakcja. Rewolucja 1905 roku i plebejskie doświadczenie polityczne (fragment książki Wiktora Marca)

  Rebelia i reakcja to studium plebejskiego doświadczenia politycznego w czasie rewolucji lat 1905–1907. Praca analizuje uczestnictwo robotników w życiu publicznym i ideologiczne obrazy świata u progu „politycznej nowoczesności”. Wtedy to stare podstawy ładu społeczno-politycznego zaczęły kruszeć, nowe grupy ludności domagać się politycznego głosu i ukształtowały się języki polityczne nowoczesnych obozów ideowych. Nowe formy polityki […]

czytaj

Nowy numer „Praktyki Teoretycznej” Ontologie komunistyczne nowożytności

Zapraszamy do lektury najnowszego numeru „Praktyki Teoretycznej”: Ontologie komunistyczne nowożytności

czytaj

Podziemna rewolucja i różnica płciowa [część druga]

Druga część wywiadu z dr Joanną Bednarek o jej najnowszej książce, kobiecej literaturze i kondycji współczesnego feminizmu. Rozmawiają: Anna Piekarska i Piotr Michalik.

czytaj

Czasopismo

Podmiot między negatywnością i Aufhebung/désouvrement.

Odparcie kryptoteologicznej krytyki Agambena Mikołaj Ratajczak* Słowa kluczowe: Giorgio Agamben, Agata Bielik-Robson, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, dialektyka, negatywność, Aufhebung, kryptoteologia Przedmiotem poniższego tekstu jest krytyka filozofii Agambena, którą z wypracowanej przez siebie perspektywy kryptoteologicznej przeprowadziła w książce Na pustyni: kryptoteologie późnej nowoczesności Agata Bielik-Robson. Krytyka ta polega przede wszystkim na zaliczeniu Agambena do tanatologicznej czy […]

czytaj

Czarny Bóg i biały diabeł w miejskich gettach Ameryki.

Religia i czarny nacjonalizm Narodu Islamu Zbigniew Marcin Kowalewski* Abstrakt: Naród Islamu, potocznie nazywany ruchem Czarnych Muzułmanów, pojawił się podczas Wielkiej Depresji w czarnych gettach wielkich ośrodków miejsko-przemysłowych na północy Stanów Zjednoczonych. Założył go W. Fard Muhammad, bodaj najbardziej zagadkowa postać w historii czarnej Ameryki, uznana przez zwolenników za wcielenie Allaha. Jego doktryna była kombinacją […]

czytaj

Islamska teologia wyzwolenia.

Opór wobec imperium (fragmenty)1 Hamid Dabashi* Słowa kluczowe: islamska teologia wyzwolenia, islamska teodycea wyzwolenia, kolonializm, nowoczesność, walki   W dniu, w którym arcybiskup Oskar Romero został zamordowany w San Salwador, w poniedziałek 24 marca 1980 roku, na ulicach pojawił się odbity na powielaczu szmatławiec porównujący odważnego teologa wyzwolenia do ajatollaha Chomeiniego2. Tematyczne, społeczne i rewolucyjne […]

czytaj

Ateologia wielości.

Katechon, pompa próżniowa i biopolityka Michał Pospiszyl* Abstrakt: Tekst stanowi próbę historyczno-materialistycznej analizy pojęć teologicznych, politycznych i naukowych (na przykład katechon, wielość czy próżnia). Takie badania, szczegółowo przeprowadzone na toczonych u progu nowoczesności dyskusjach między Spinozą, Hobbesem a także Boylem, mają pokazać kluczowe i brzemienne w konsekwencje teoretyczne rozstrzygnięcia. Pokazuje z jednej strony ukształtowanie się […]

czytaj

Chleb i pomarańcza na sederowym talerzu.

Lesbijskie odczytania tradycji judaizmu Marcela Kościańczuk* Abstrakt: Artykuł stanowi analizę dwóch strategii podejmowanych przez feministyczne i lesbijskie działaczki, dokonujące próby reinterpretacji odczytań tradycji i rytuału judaistycznego. Tekst wykazuje podwójne wykluczenie, jakiego doświadczają lesbijki, zarówno w tradycyjnych, jak i zreformowanych gminach żydowskich. Przedstawiając analizę tego zjawiska, ukazuje zarazem, w jaki sposób wzorce wykluczenia są przekształcane i/lub […]

czytaj

Krzesanie dialektycznych iskier na kamiennej głowie Ernsta Thälmanna.

Walter Benjamin i metodologia antropologicznego materializmu Joanna Kusiak* Abstrakt: I w swojej metodologii i w polityce Walter Benjamin pozostaje wierny zasadzie by postępować “zawsze radykalnie, nigdy konsekwentnie”. Dlatego dla współczesnych badaczy/ek miasta zainspirowanych jego dziełem największym wyzwaniem jest operacjonalizacja jego materialistycznej metodologii. Materializm antropologiczny Benjamina przekracza granice dyscyplin naukowych, mieszcząc się – wedle określenia T.W. Adorno […]

czytaj

Feminizm islamski.

Niechciane dziecko islamu politycznego Monika Bobako* Abstrakt: Celem artykułu jest przedstawienie feminizmu islamskiego jako zjawiska polityczno-intelektualnego, które rozwija się w międzynarodowych społecznościach muzułmańskich kobiet od kilku dekad. Autorka odróżnia feminizm islamski (postulujący równość płci i upodmiotowienie kobiet w oparciu o religijne zasady islamu) od wcześniejszej feministycznej tradycji, którą za Margot Badran określa mianem feminizmu muzułmańskiego. […]

czytaj

Wyzwolenie czy inkulturacja?

Zbieżne czy rozbieżne nurty afrykańskiej teologii? Stanisław Grodź* Abstrakt: Eurocentryczne podejście do sposobu uprawiania teologii i podejmowanych przez nią zagadnień powodowało, że w powstającej w afrykańskich wspólnotach chrześcijańskich akademickiej teologii wyodrębniano dwa główne nurty – tzw. czarną teologię skoncentrowaną na wyzwoleniu się z ucisku spowodowanego apartheidem i tzw. teologię afrykańską, którą określano też jako teologię […]

czytaj

Odbezpieczyć teologię albo dać jej zginąć.

Uwagi o esejach Jacoba Taubesa Rafał Zawisza*   Słowa kluczowe: Jacob Taubes, Hannah Arendt, Hans Jonas, Hans Blumenberg, Karol Marks, teologia polityczna, gnoza, kapitalizm, apokalipsa   Lektura książek Alaina Badiou, Slavoja Žižka i Giorgia Agambena o Pawle apostole prawdopodobnie aż nadto dobrze utrwaliła tezę mówiącą, iż kryzysy religijne dzielą wiele z doświadczeniami rewolucji. Dla porządku […]

czytaj

Stopofetyszyzm.

Woń latynoamerykańskiej teologii ciała1 Marcella María Althaus-Reid*   Słowa kluczowe: queerowa teologia wyzwolenia, hetero-teologie, fetyszyzm, miłościowładza, queerowa dysafiliacja, Inny Bóg, religijne zdradzanie, Glauco Mattoso  Nem tudo está perdido: resta o cheiro Que invade-me as narinas quando passo Na porta do vizinho sapateiro. (Nie wszystko stracone: woń pozostaje, Atakując moje nozdrza, gdy przechodzę Obok drzwi mojego […]

czytaj

Materializm i teologia

Antonio Negri*   Słowa kluczowe: Włodzimierz Lenin, Jacob Taubes, Carl Schmitt, Thomas Müntzer, niemiecki mistycyzm, materializm, teologia wyzwolenia, immanencja Dziś każda poważna refleksja dotycząca powiązania teologii i polityki musi kształtować swoją strukturę w odniesieniu do dwojakiego rodzaju działania. Po pierwsze, takiego, które jednocześnie łączy i oddziela przemyślenia Jacoba Taubesa i Carla Schmitta. Po drugie, takiego, […]

czytaj

„Ogród pośród płomieni”.

Erotyka imperium, eklezjalne ciała i queerowanie małżeństwa Marek Woszczek* Abstrakt: Artykuł jest próbą dokładniejszego zmapowania queerowo-rewolucyjnego potencjału teologii chrześcijańskiej, mającego podwójne źródła: historyczno-polityczne (antyimperialne korzenie chrześcijaństwa w sytuacji kolonialnej, generujące permanentną opozycję wobec imperialnych ideologii „wiecznego porządku”, cnoty i władzy, a także rozbudowane strategie parodystyczne) oraz religijno-imaginacyjne (teologia Wcielenia i Zmartwychwstania jako rewolucyjne dyskursy zwrócone przeciw […]

czytaj

Krytyka „oficjalnej krytyki” neoliberalnych reform w szkolnictwie wyższym

Oskar Szwabowski* Abstrakt: W niniejszym artykule zajmę się krytyką struktury teoretycznej, w ramach której w obszarze pedagogiki wytwarzane są krytyki reform szkolnictwa wyższego. Udowadniam, że krytyka neoliberalizmu w edukacji z jednej strony nie rozpoznaje dynamiki zmian i „konieczności” transformacji, z drugiej zaś zarówno krytyka, jak i obrona neoliberalnych reform nie przekracza kapitalistycznego rozdzielenia oraz właściwej […]

czytaj

Demokratyzowanie czy neoluddyzm – reforma uniwersytetu wobec wyzwań technonauki

Andrzej W. Nowak* Abstrakt: Artykuł jest próbą diagnozy neoluddystycznych tendencji w krytykach reform szkolnictwa wyższego. W kontekście polskim widoczne są one w marginalizacji perspektywy technonauki. Autor wskazuje na potencjalnie emancypacyjny charakter technonauki i konieczność pomyślenia zmiany, która stanowiłaby alternatywę zarówno dla neoluddystycznej technofobii, jak i kapitalistycznej technokracji. Słowa kluczowe: neoluddyzm, technokracja, technonauka, uniwersytet, zmiana społeczna […]

czytaj