Najnowsze

Co czytać? Przegląd literatury krytycznej (16): McGuirk, Lyotard, Wahnich, Robinson

Prezentujemy kwietniową odsłonę cyklu krótkich recenzji. Serdecznie zapraszamy do lektury!

czytaj

Mikołaj Ratajczak i Rafał Zawisza – Wstęp: Teologia jako krytyka

Abstrakt: Niniejszy tekst to wprowadzenie do numeru Praktyki Teoretycznej „Teologie ekonomiczne” (nr 3, 2015) pod redakcją Mikołaja Ratajczaka i Rafała Zawiszy. Zostaje w nim podjęty i omówiony główny problem późnych prac Giorgio Agambena, którym jest krytyka teologii ekonomicznej opracowana na podstawie wczesnochrześcijańskich debat teologicznych toczonych wokół idei boskiej „oikonomii”. Przyjęta przez Agambena oraz przez autorów […]

czytaj

Nowy numer „Praktyki Teoretycznej”

Zapraszamy do lektury najnowszego numeru „Praktyki Teoretycznej”: Economic Theologies.

czytaj

Antonio Negri – Uświęcony dylemat operatywności

RECENZJA KSIĄŻKI OPUS DEI. ARCHEOLOGIA DELL’UFFICIO (HOMO SACER II.5) GIORGIO AGAMBENA

czytaj

Czasopismo

Neoliberalism as big pipeline network

Wiktor Marzec* Neoliberalism has become one of most widely discussed terms in recent critical social science research, yet remains somehow elusive as an object of empirical research. The proliferating debate on the very nature of neoliberalism, its historical emergence, and its reference to various social actors still does not come out of the agenda in […]

czytaj

Mesjasz na wysypisku albo soteriologia śmiecia

Piotr Sawczyński* Abstrakt: Praca stanowi próbę odczytania kondycji współczesnego kapitalizmu konsumpcyjnego przez pryzmat działań mesjańskich. Celem autora jest odpowiedź na pytanie, czy możliwa jest subwersja mechanizmów utowarowienia z wnętrza kapitalizmu, a jeśli tak – w jaki sposób miałaby się ona dokonać. Matrycą teoretyczną rozważań będą osadzone w tradycji kabały luriańskiej pisma Waltera Benjamina, z uwzględnieniem […]

czytaj

Genealogia biopolityki: biologia państwa

Mikołaj Ratajczak* Abstrakt: Celem artykułu jest analiza popularnego w latach dwudziestych w Niemczech dyskursu pseudonaukowego poświęconego idei państwa jako żywego organizmu, określanego także jako „biologia państwa”. Celem tych analiz jest przeprowadzenie genealogii pojęcia „biopolityki”, które po raz pierwszy zostało użyte przez szwedzkiego teoretyka biologii państwa, Rudolfa Kjelléna, oraz ukazanie wpływu idei biologii państwa na wykształcenie […]

czytaj

Miejskie (r)ewolucje.

Radykalizm retoryki a praktyka reformy Przemysław Pluciński* Abstrakt: Artykuł podejmuje wątki związane z ideą prawa do miasta: traktuje ją jako jedną z naczelnych ideologii polityki emancypacyjnej, z drugiej strony wyraża zainteresowanie aktorami odwołującymi się (wprost i nie wprost) do jej retoryki. Analizuje prawo do miasta jako puste znaczące – kategorię, której sens nadają aktorzy wykorzystujący ją […]

czytaj

Karzeł i natura.

Wkład teologii wyzwolenia w debatę o ekologii Luis Martínez Andrade* Słowa kluczowe: teologia wyzwolenia, ekologia, nowoczesność, marksizm, biocywilizacja, religia Zanim przejdziemy do sedna tematu, należy wyjaśnić pewną kluczową kwestię. Chodzi o kontekst, z którego wyłoniła się teologia wyzwolenia. Były lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku – będące ramą dla transformacji kapitalistycznego systemu-świata1, pojawienia się troski o środowisko2 […]

czytaj

Podmiot między negatywnością i Aufhebung/désouvrement.

Odparcie kryptoteologicznej krytyki Agambena Mikołaj Ratajczak* Słowa kluczowe: Giorgio Agamben, Agata Bielik-Robson, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, dialektyka, negatywność, Aufhebung, kryptoteologia Przedmiotem poniższego tekstu jest krytyka filozofii Agambena, którą z wypracowanej przez siebie perspektywy kryptoteologicznej przeprowadziła w książce Na pustyni: kryptoteologie późnej nowoczesności Agata Bielik-Robson. Krytyka ta polega przede wszystkim na zaliczeniu Agambena do tanatologicznej czy […]

czytaj

Czarny Bóg i biały diabeł w miejskich gettach Ameryki.

Religia i czarny nacjonalizm Narodu Islamu Zbigniew Marcin Kowalewski* Abstrakt: Naród Islamu, potocznie nazywany ruchem Czarnych Muzułmanów, pojawił się podczas Wielkiej Depresji w czarnych gettach wielkich ośrodków miejsko-przemysłowych na północy Stanów Zjednoczonych. Założył go W. Fard Muhammad, bodaj najbardziej zagadkowa postać w historii czarnej Ameryki, uznana przez zwolenników za wcielenie Allaha. Jego doktryna była kombinacją […]

czytaj

Islamska teologia wyzwolenia.

Opór wobec imperium (fragmenty)1 Hamid Dabashi* Słowa kluczowe: islamska teologia wyzwolenia, islamska teodycea wyzwolenia, kolonializm, nowoczesność, walki   W dniu, w którym arcybiskup Oskar Romero został zamordowany w San Salwador, w poniedziałek 24 marca 1980 roku, na ulicach pojawił się odbity na powielaczu szmatławiec porównujący odważnego teologa wyzwolenia do ajatollaha Chomeiniego2. Tematyczne, społeczne i rewolucyjne […]

czytaj

Ateologia wielości.

Katechon, pompa próżniowa i biopolityka Michał Pospiszyl* Abstrakt: Tekst stanowi próbę historyczno-materialistycznej analizy pojęć teologicznych, politycznych i naukowych (na przykład katechon, wielość czy próżnia). Takie badania, szczegółowo przeprowadzone na toczonych u progu nowoczesności dyskusjach między Spinozą, Hobbesem a także Boylem, mają pokazać kluczowe i brzemienne w konsekwencje teoretyczne rozstrzygnięcia. Pokazuje z jednej strony ukształtowanie się […]

czytaj

Chleb i pomarańcza na sederowym talerzu.

Lesbijskie odczytania tradycji judaizmu Marcela Kościańczuk* Abstrakt: Artykuł stanowi analizę dwóch strategii podejmowanych przez feministyczne i lesbijskie działaczki, dokonujące próby reinterpretacji odczytań tradycji i rytuału judaistycznego. Tekst wykazuje podwójne wykluczenie, jakiego doświadczają lesbijki, zarówno w tradycyjnych, jak i zreformowanych gminach żydowskich. Przedstawiając analizę tego zjawiska, ukazuje zarazem, w jaki sposób wzorce wykluczenia są przekształcane i/lub […]

czytaj

Krzesanie dialektycznych iskier na kamiennej głowie Ernsta Thälmanna.

Walter Benjamin i metodologia antropologicznego materializmu Joanna Kusiak* Abstrakt: I w swojej metodologii i w polityce Walter Benjamin pozostaje wierny zasadzie by postępować “zawsze radykalnie, nigdy konsekwentnie”. Dlatego dla współczesnych badaczy/ek miasta zainspirowanych jego dziełem największym wyzwaniem jest operacjonalizacja jego materialistycznej metodologii. Materializm antropologiczny Benjamina przekracza granice dyscyplin naukowych, mieszcząc się – wedle określenia T.W. Adorno […]

czytaj

Feminizm islamski.

Niechciane dziecko islamu politycznego Monika Bobako* Abstrakt: Celem artykułu jest przedstawienie feminizmu islamskiego jako zjawiska polityczno-intelektualnego, które rozwija się w międzynarodowych społecznościach muzułmańskich kobiet od kilku dekad. Autorka odróżnia feminizm islamski (postulujący równość płci i upodmiotowienie kobiet w oparciu o religijne zasady islamu) od wcześniejszej feministycznej tradycji, którą za Margot Badran określa mianem feminizmu muzułmańskiego. […]

czytaj

Wyzwolenie czy inkulturacja?

Zbieżne czy rozbieżne nurty afrykańskiej teologii? Stanisław Grodź* Abstrakt: Eurocentryczne podejście do sposobu uprawiania teologii i podejmowanych przez nią zagadnień powodowało, że w powstającej w afrykańskich wspólnotach chrześcijańskich akademickiej teologii wyodrębniano dwa główne nurty – tzw. czarną teologię skoncentrowaną na wyzwoleniu się z ucisku spowodowanego apartheidem i tzw. teologię afrykańską, którą określano też jako teologię […]

czytaj

Odbezpieczyć teologię albo dać jej zginąć.

Uwagi o esejach Jacoba Taubesa Rafał Zawisza*   Słowa kluczowe: Jacob Taubes, Hannah Arendt, Hans Jonas, Hans Blumenberg, Karol Marks, teologia polityczna, gnoza, kapitalizm, apokalipsa   Lektura książek Alaina Badiou, Slavoja Žižka i Giorgia Agambena o Pawle apostole prawdopodobnie aż nadto dobrze utrwaliła tezę mówiącą, iż kryzysy religijne dzielą wiele z doświadczeniami rewolucji. Dla porządku […]

czytaj