Najnowsze

Miejski marksizm i dobro wspólne

Dyskusja wokół książki Andy’ego Merrifielda Nowa kwestia miejska (WN PWN, Warszawa 2016) z udziałem Piotra Juskowiaka, Łukasza Molla, Magdaleny Rek-Woźniak, Krystiana Szadkowskiego i Agaty Zysiak. Miejski Punkt Kultury Prexer-UŁ, Łódź, 13 maja 2016 roku.

czytaj

Rafał Jakubowicz – Robotnicyzm. Sztuka w ujęciu radykalnym

Poniższy tekst jest zapowiedzią monografii pod red. Mikołaja Iwańskiego, pt. „Wyparte dyskursy. Sztuka wobec zmian społecznych i dezindustralizacji”, wyd. Akademia Sztuki, Szczecin 2016, któremu matronuje „Praktyka Teoretyczna”. Publikacja jest podsumowaniem konferencji pod tym samym tytułem, która odbyła się 12 grudnia 2014 roku w Akademii. Na stronie Praktyki Teoretycznej publikujemy nieznacznie zmienioną wersję artykułu – przyp. […]

czytaj

Ewa Majewska – Słaby opór i siła bezsilnych. #Czarnyprotest kobiet w Polsce 2016

Walka klasowa, którą ma przed oczyma historyk szkolony na Marksie, jest zawsze walką o rzeczy grube i materialne. Bez nich wszakże nie ma tych subtelnych i uduchowionych, które są w walce klasowej obecne inaczej niż jako wyobrażenie łupu przypadającego zwycięzcy. Żyją w tej walce jako ufność, jako odwaga, jako humor, jako chytrość i nieustępliwość i […]

czytaj

Czasopismo

O projekcie „po kapitalizmie”

Aneta Rostkowska Wyobraźmy sobie obszar, w obrębie którego do pewnej populacji dociera, że gromadzenie kapitału bez końca nie jest ani możliwe, ani pożądane, i w związku z tym wierzy ona, że inny świat nie tylko jest, ale musi być możliwy. W jaki sposób taka zbiorowość powinna wkroczyć na drogę ku innym rozwiązaniom? (…) Oczywiście, że […]

czytaj

Still an Awkward Class

Central European post-peasants at home and abroad in the era of neoliberalism Chris Hann* Summary: The paper builds on the author’s intimate knowledge of Eastern European village life over four decades. Before, during, and after socialism, villagers (“peasants”) have always been incorporated into wider structures, while at the same time challenging standard social science theories. […]

czytaj

Uniwersytet jako przestrzeń modulacji i molekularnego oporu.

Krystian Szadkowski* Jednym z celów, jakie w najnowszej książce postawił przed sobą Gerald Raunig1, austriacki filozof związany z wielojęzycznym projektem transversal, jest próba konceptualnego przepracowania metafor związanych z produkcją wiedzy i kultury w warunkach obecnego etapu rozwoju kapitalizmu. Pierwszą z nich jest „fabryka”, omawiana w kontekście współczesnych transformacji uniwersytetu, drugą „przemysł” odniesiony do hegemonii przemysłów […]

czytaj

Jean-Luc Nancy i polityka

Komunizm a Rozdzielona wspólnota Piotr Sadzik* Abstrakt: Artykuł stara się pokazać, w jaki sposób w pracach francuskiego filozofa Jean-Luca Nancy’ego przebiegają połączenia pomiędzy pojęciem „wspólnoty” a pojęciem „komunizmu”. To drugie posiada dla niego znaczenie przekraczające sferę polityki i powinno być rozumiane jako swego rodzaju kategoria pre-egzystencjalna i quasi-ontologiczna. Bycie-we-wspólnocie oznacza dla filozofa bycie-z, które podkreślone […]

czytaj

Dwie dusze socjaldemokracji

Kamil Piskała* 150 lat i wszystko na nic?1 Choć tradycyjnie pojęte badania nad historią polityczną, koncentrujące swoją uwagę na losach rządów, parlamentów, organizacji partyjnych i ich przywódców od dłuższego już czasu spychane są nieco na margines światowej historiografii, to zainteresowanie dziejami niemieckiej socjaldemokracji zdaje się wcale nie maleć – kolejne lata, jakby na przekór trendom, […]

czytaj

Co się stało z klasą?

Neil Smith* Abstrakt: Chociaż problem klas społecznych przyczynił się znacząco do wyłonienia się teorii społecznej w geografii w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych dwudziestego wieku, to przestał ostatnio funkcjonować jako pryzmat, przez który spogląda się na kwestie społecznej konstrukcji przestrzeni, miejsca oraz natury. Przyczyny odejścia od perspektywy klasowej leżą po części we wzroście alternatywnego politycznego spojrzenia […]

czytaj

Świątynia nauki, fundament demokracji czy fabryka specjalistów?

Józef Chałasiński i powojenne spory o ideę uniwersytetu1 Kamil Piskała, Agata Zysiak* Abstrakt:  Pierwsze lata powojennej historii Polski były czasem przełomowym, czasem niepewności i nadziei na nowe społeczeństwo. Wielu intelektualistów wierzyło w unikalną szansę na zmiany i budowę lepszego świata, w tym budowę nowoczesnego uniwersytetu. Tradycje międzywojennej akademii starły się z ideami tworzenia uczelni nowego […]

czytaj

Czerwony horyzont marzeń

Bartosz Ślosarski*   Zastanawiać się nad tym, czy poza kapitalizmem istnieje życie ludzkie i jak wyglądałby alternatywny model społeczeństwa, to ryzykować, że wyląduje się na stoku utopijnych spekulacji, abstrahujących od niepewnego przebiegu walk klasowych i niewiadomych układów sił politycznych2.   Powyższy cytat z książki Daniela Bensaïda powinien być przestrogą dla każdego zaangażowanego badacza, który chciałby […]

czytaj

Yes, There Is An Alternative – And It Can Be Found in Marx

Peter Hudis* Summary: Although few questions are more important than whether a viable alternative to capitalism is possible, radical theory has tended to shy away from directly engaging the issue—even when the theoretical and practical cost of the claim that “there is no alternative to capitalism” is acknowledged. This essay argues that the barrier towards […]

czytaj

Neoliberalism as big pipeline network

Wiktor Marzec* Neoliberalism has become one of most widely discussed terms in recent critical social science research, yet remains somehow elusive as an object of empirical research. The proliferating debate on the very nature of neoliberalism, its historical emergence, and its reference to various social actors still does not come out of the agenda in […]

czytaj

Mesjasz na wysypisku albo soteriologia śmiecia

Piotr Sawczyński* Abstrakt: Praca stanowi próbę odczytania kondycji współczesnego kapitalizmu konsumpcyjnego przez pryzmat działań mesjańskich. Celem autora jest odpowiedź na pytanie, czy możliwa jest subwersja mechanizmów utowarowienia z wnętrza kapitalizmu, a jeśli tak – w jaki sposób miałaby się ona dokonać. Matrycą teoretyczną rozważań będą osadzone w tradycji kabały luriańskiej pisma Waltera Benjamina, z uwzględnieniem […]

czytaj

Genealogia biopolityki: biologia państwa

Mikołaj Ratajczak* Abstrakt: Celem artykułu jest analiza popularnego w latach dwudziestych w Niemczech dyskursu pseudonaukowego poświęconego idei państwa jako żywego organizmu, określanego także jako „biologia państwa”. Celem tych analiz jest przeprowadzenie genealogii pojęcia „biopolityki”, które po raz pierwszy zostało użyte przez szwedzkiego teoretyka biologii państwa, Rudolfa Kjelléna, oraz ukazanie wpływu idei biologii państwa na wykształcenie […]

czytaj

Miejskie (r)ewolucje.

Radykalizm retoryki a praktyka reformy Przemysław Pluciński* Abstrakt: Artykuł podejmuje wątki związane z ideą prawa do miasta: traktuje ją jako jedną z naczelnych ideologii polityki emancypacyjnej, z drugiej strony wyraża zainteresowanie aktorami odwołującymi się (wprost i nie wprost) do jej retoryki. Analizuje prawo do miasta jako puste znaczące – kategorię, której sens nadają aktorzy wykorzystujący ją […]

czytaj

Karzeł i natura.

Wkład teologii wyzwolenia w debatę o ekologii Luis Martínez Andrade* Słowa kluczowe: teologia wyzwolenia, ekologia, nowoczesność, marksizm, biocywilizacja, religia Zanim przejdziemy do sedna tematu, należy wyjaśnić pewną kluczową kwestię. Chodzi o kontekst, z którego wyłoniła się teologia wyzwolenia. Były lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku – będące ramą dla transformacji kapitalistycznego systemu-świata1, pojawienia się troski o środowisko2 […]

czytaj