Najnowsze

Gáspár Miklós Tamás, Marks o 1989 roku*

Tłumaczenie: Michał Rauszer Karol Marks był nie tylko teoretykiem i bojownikiem ruchu robotniczego, ale także świetnym obserwatorem Zeitgeschehen swoich czasów, kimś podobnym Tocqueville’owi czy Taine’owi. Niewiele mówi się jednak o szerszym kontekście takich prac jak 18 brumaire’a Ludwika Bonaparte czy Wojna domowa we Francji (Marks 2012; 1982). Moim celem nie jest tutaj oczywiście egzegeza tego, […]

czytaj

Nowy numer „Praktyki Teoretycznej” Strukturalizm i historia

Serdecznie zapraszamy do lektury najnowszego numeru „Praktyki Teoretycznej”:  Strukturalizm i historia!

czytaj

Maurycy Florczyk – Uwaga o Strukturalizmie

Jesteśmy w roku 2017 i słowo „struktura” nie jest znakiem rozpoznawczym współczesnych nauk humanistycznych. Nasz stosunek do niegdysiejszych ambicji – trzeźwy w obliczu naiwności, skromny w obliczu nadmiernych aspiracji, realistyczny w obliczu ekstrawaganckich teorii – przypomina nieco postawę Woltera wobec Leibniza. Nie chodzi o to, byśmy opowiadali się za którymś z nich (nie leży to […]

czytaj

Nowy numer „Praktyki Teoretycznej” Migracje, granice i sprzeczności kapitalizmu

Serdecznie zapraszamy do lektury najnowszego numeru „Praktyki Teoretycznej”:  Migracje, granice i sprzeczności kapitalizmu!

czytaj

Czasopismo

„Alternatywna taśma montażowa” czy nieszkodliwy performans?

O artystycznym aktywizmie i porowatym polu sztuki Agnieszka Rejniak-Majewska* W ostatnim czasie coraz częściej pisze się i mówi o dokonującym się w sztuce „zwrocie społecznym.” Sądząc też z regularności, z jaką kwestie polityczno-społeczne pojawiają się jako tematy wystaw i imprez artystycznych na Zachodzie i w Polsce, uznać można, że w sferze definiowania sztuki zaszła istotna […]

czytaj

Kryzys: ekologiczny czy ekologicznie-światowy?

Jason W. Moore* Skąd możemy wiedzieć, że stoimy w obliczu kryzysu ekologicznego? Dla większej części świata odpowiedź jest po trosze jak stary banał na temat definicji pornografii: będę wiedział, gdy zobaczę. Zdroworozsądkowe odpowiedzi na drażliwe pytania zawsze zawierają w sobie ziarno prawdy. Ale czy zdrowy rozsądek rzeczywiście jest rozsądny? Zmiana klimatyczna jest bez wątpienia powiązana […]

czytaj

Realizm i utopia w „The Wire”

Frederic Jameson* Podział na gatunki jest niezbędnym elementem kultury masowej bądź komercyjnej, tymczasem w ponowoczesności staje się on coraz bardziej złożony i hybrydowy. Dla przykładu, czy The Wire to serial o pracy policji [police procedural]? Bez wątpienia, ale to również pewna wersja opowieści o zorganizowanej przestępczości. Większość aktorów i bohaterów jest czarna, z czego jednak […]

czytaj

Przemysły kreatywne jako masowe oszustwo

Gerald Raunig* Rozdział Dialektyki oświecenia Maxa Horkheimera i Theodora W. Adorna dotyczący przemysłu kulturowego1, został zatytułowany „Kulturindustrie: Aufklärung als Massenbetrug” („Przemysł kulturalny: oświecenie jako masowe oszustwo”). Gdy obaj autorzy pisali ów esej na początku lat czterdziestych dwudziestego wieku, sprzeciwiali się rosnącemu wpływowi przemysłu rozrywkowego, utowarowieniu sztuki oraz totalizującej uniformizacji „kultury”, zwłaszcza w kraju, do którego […]

czytaj

Urządzanie i samoprekaryzacja.

O normalizacji wytwórców kultury1 Isabell Lorey* Dla niektórych z nas, wytwórców kultury2 , idea stałej pracy to instytucja, której nawet nie bierzemy pod uwagę albo coś, na co decydujemy się tylko tymczasowo. Chcemy przecież czegoś innego. Czy nie chodziło nam zawsze o niebycie zmuszanym do oddawania się jednej czynności, jednej klasycznej definicji pracy, która ignoruje […]

czytaj

„Na ducha Lenina!”

Historia sowieckich bohaterów komiksowych w popkulturze amerykańskiej Przemysław Dudziński, Dawid Głownia, Radosław Pisula, Michał Wolski* Abstrakt: Napięcie między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, definiujące światowy polityczny krajobraz drugiej połowy dwudziestego wieku, miało swoje wyraźne przełożenie na sposoby postrzegania i kreacji sowieckich bohaterów w ramach amerykańskiej kultury. Pierwszym i podstawowym celem naszego artykułu jest prześledzenie i […]

czytaj

Polityki pracy i zabawy w popkulturowym przemyśle sieciowych gier komputerowych

Mateusz Felczak* Abstrakt: Artykuł dotyczy funkcjonowania w kapitalistycznym obiegu rynkowym sieciowych gier komputerowych segmentu AAA, rozumianych jako produkty podlegające wymianie towarowej. Autor analizuje metody kapitalizacji produktywności graczy, takie jak wykorzystywanie nieodpłatnej pracy fanów, stawiając tezę o dostosowywaniu mechanik gier do paradygmatu pracozabawy. Wymienione i opisane zostają mechanizmy modelowania odbioru i dystrybucji gier na przykładzie działania […]

czytaj

Udomowiony neoliberalizm i przyziemność transformacji.

Z Adrianem Smithem rozmawia Piotr Juskowiak Piotr Juskowiak: W Domesticating Neo-Liberalism: Spaces of Economic Practice and Social Reproduction in Post-Socialist Cities (Udomowiając neoliberalizm: Przestrzenie praktyki gospodarczej i reprodukcji społecznej w miastach postsocjalistycznych), książce napisanej wspólnie z Alison Stenning, Aleną Rochovską i Dariuszem Świątkiem, staracie się obalić szereg mitów związanych z postsocjalistyczną neoliberalizacją. Twierdzicie na przykład, […]

czytaj

W poszukiwaniu wyjścia

Jakub Krzeski* Nawet jeśli filozofowie nie lubią słowa „miłość”, nawet jeśli postmoderniści pożenili je z więdnącym pragnieniem, my, którzy powtórnie przeczytaliśmy Etykę, my – partia spinozystów, odważamy się mówić bez fałszywej skromności o miłości jako najsilniejszej pasji, pasji, która tworzy wspólne istnienie i niszczy świat władzy.                                                                Antonio Negri,  Spinoza sovversivo Druga połowa dwudziestego wieku […]

czytaj

Nie-ludzka wspólnota równych jako próba poszerzenia granic etyki

Katolicyzm zlekceważył wszelkie stworzenie, poza człowiekiem. Trudno wyobrazić sobie bardziej olimpijską obojętność na [ich] ból – [ich], zwierząt czy roślin. Ból człowieczy ma dla katolika sens – podlega zbawieniu – wszak człowiek ma wolną wolę, więc to kara za grzechy, wszak życie przyszłe wynagrodzi krzywdy tego życia. Ale koń? Robak? O nich zapomniano. To cierpienie […]

czytaj

Od konfrontacji do konwersacji:

Irigaray i Braidotti a etyka różnicy płciowej Katarzyna Szopa*   Filozofia powstaje za pomocą tego, co wyklucza, jak i tego, co uznaje. Rosi Braidotti, Podmioty nomadyczne Myśl Rosi Braidotti jest niewątpliwie jedną z atrakcyjniejszych i ożywczych propozycji dla współczesnych teorii feministycznych. Filozoficzna perspektywa Braidotti akcentuje potrzebę zmian i transformacji, a także uwydatnia niewydolność tradycyjnego modelu […]

czytaj

Zwrot posthumanistyczny a ontologia

Joanna Bednarek* Nie sposób dziś wątpić w to, że zwrot posthumanistyczny przekształcił wiele dyscyplin nauk społecznych i humanistyki. Pojawienie się nowego materializmu i animal studies, formułowany wielokrotnie i na różne sposoby przez filozofię kontynentalną postulat przekroczenia antropocentryzmu, jak również wintegrowanie w nowy paradygmat wcześniejszych nurtów, takich jak STS (science and technology studies) czy dyskurs praw […]

czytaj

Posthumanistyka zwierzęcia, które ma język

Mikołaj Ratajczak* Polskie wydanie ostatniej książki Rosi Braidotti Po człowieku w przekładzie Joanny Bednarek i Agnieszki Kowalczyk zdążyło już wywołać całkiem spore zamieszanie, co w przypadku dość „eksperymentalnej” jak na polskie warunki książki filozoficznej jest niezłym osiągnięciem – dyskusje wokół tego rodzaju prac w naszym podporządkowanym „punktozie” i „grantozie” kraju ograniczają się najczęściej do paru […]

czytaj

Polityka nie-polityczności

– nieme zwierzęta i posthumanizm Mateusz Janik* Jednym z najpoważniejszych nieporozumień, które narosły wokół pojęcia posthumanizmu, jest przekonanie, zgodnie z którym humanizm jest centralnym punktem odniesienia w sporze o etyczny i ontologiczny status człowieka. Polski przekład książki Rosi Braidotti Po człowieku pozwala spojrzeć w krytyczny sposób na tę silnie zakorzenioną w polskiej humanistyce potrzebę ocalenia […]

czytaj