Teologie oporu

Monika Bobako Wiele wskazuje na to, że krytyki religii w żaden sposób nie można uznać współcześnie za zakończoną. Stwierdzenie Marksa otwierające jego Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa wydaje się dziś, bardziej niż kiedykolwiek, przedwczesne i oparte na błędnych przesłankach. Zwłaszcza ostatnie dekady dwudziestego wieku i początek dwudziestego pierwszego pokazały, iż relacja między krytyką, emancypacją, […]

Karzeł i natura.

Wkład teologii wyzwolenia w debatę o ekologii Luis Martínez Andrade* Słowa kluczowe: teologia wyzwolenia, ekologia, nowoczesność, marksizm, biocywilizacja, religia Zanim przejdziemy do sedna tematu, należy wyjaśnić pewną kluczową kwestię. Chodzi o kontekst, z którego wyłoniła się teologia wyzwolenia. Były lata siedemdziesiąte ubiegłego wieku – będące ramą dla transformacji kapitalistycznego systemu-świata1, pojawienia się troski o środowisko2 […]

Podmiot między negatywnością i Aufhebung/désouvrement.

Odparcie kryptoteologicznej krytyki Agambena Mikołaj Ratajczak* Słowa kluczowe: Giorgio Agamben, Agata Bielik-Robson, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, dialektyka, negatywność, Aufhebung, kryptoteologia Przedmiotem poniższego tekstu jest krytyka filozofii Agambena, którą z wypracowanej przez siebie perspektywy kryptoteologicznej przeprowadziła w książce Na pustyni: kryptoteologie późnej nowoczesności Agata Bielik-Robson. Krytyka ta polega przede wszystkim na zaliczeniu Agambena do tanatologicznej czy […]

Czarny Bóg i biały diabeł w miejskich gettach Ameryki.

Religia i czarny nacjonalizm Narodu Islamu Zbigniew Marcin Kowalewski* Abstrakt: Naród Islamu, potocznie nazywany ruchem Czarnych Muzułmanów, pojawił się podczas Wielkiej Depresji w czarnych gettach wielkich ośrodków miejsko-przemysłowych na północy Stanów Zjednoczonych. Założył go W. Fard Muhammad, bodaj najbardziej zagadkowa postać w historii czarnej Ameryki, uznana przez zwolenników za wcielenie Allaha. Jego doktryna była kombinacją […]

Islamska teologia wyzwolenia.

Opór wobec imperium (fragmenty)1 Hamid Dabashi* Słowa kluczowe: islamska teologia wyzwolenia, islamska teodycea wyzwolenia, kolonializm, nowoczesność, walki   W dniu, w którym arcybiskup Oskar Romero został zamordowany w San Salwador, w poniedziałek 24 marca 1980 roku, na ulicach pojawił się odbity na powielaczu szmatławiec porównujący odważnego teologa wyzwolenia do ajatollaha Chomeiniego2. Tematyczne, społeczne i rewolucyjne […]

Ateologia wielości.

Katechon, pompa próżniowa i biopolityka Michał Pospiszyl* Abstrakt: Tekst stanowi próbę historyczno-materialistycznej analizy pojęć teologicznych, politycznych i naukowych (na przykład katechon, wielość czy próżnia). Takie badania, szczegółowo przeprowadzone na toczonych u progu nowoczesności dyskusjach między Spinozą, Hobbesem a także Boylem, mają pokazać kluczowe i brzemienne w konsekwencje teoretyczne rozstrzygnięcia. Pokazuje z jednej strony ukształtowanie się […]

Genderowy dżihad.

Reforma w islamie (Wstęp)1 Amina Wadud* Słowa kluczowe: feminizm islamski, sprawiedliwość genderowa, Koran, kolonializm   Mała liczba dzieł podważających paradygmatyczny fundament myśli muzułmańskiej ze względu na brak w nim płci [gender] jako zasadniczej kategorii tej myśli i jako aspektu analizy niezbędnego w artykułowaniu idei muzułmańskich nie mogłaby bardziej rzucać się w oczy2.   W minionym […]

Chleb i pomarańcza na sederowym talerzu.

Lesbijskie odczytania tradycji judaizmu Marcela Kościańczuk* Abstrakt: Artykuł stanowi analizę dwóch strategii podejmowanych przez feministyczne i lesbijskie działaczki, dokonujące próby reinterpretacji odczytań tradycji i rytuału judaistycznego. Tekst wykazuje podwójne wykluczenie, jakiego doświadczają lesbijki, zarówno w tradycyjnych, jak i zreformowanych gminach żydowskich. Przedstawiając analizę tego zjawiska, ukazuje zarazem, w jaki sposób wzorce wykluczenia są przekształcane i/lub […]

Krzesanie dialektycznych iskier na kamiennej głowie Ernsta Thälmanna.

Walter Benjamin i metodologia antropologicznego materializmu Joanna Kusiak* Abstrakt: I w swojej metodologii i w polityce Walter Benjamin pozostaje wierny zasadzie by postępować “zawsze radykalnie, nigdy konsekwentnie”. Dlatego dla współczesnych badaczy/ek miasta zainspirowanych jego dziełem największym wyzwaniem jest operacjonalizacja jego materialistycznej metodologii. Materializm antropologiczny Benjamina przekracza granice dyscyplin naukowych, mieszcząc się – wedle określenia T.W. Adorno […]

Kościół kobiet.

Hermeneutyczny środek feministycznej interpretacji Biblii1 Elizabeth Schüssler Fiorenza*   Słowa kluczowe: feminizm, Biblia, teologia feministyczna, hermeneutyka, patriarchat   Drugi List św. Jana, jedyny tekst Nowego Testamentu skierowany do kobiety, został napisany „ze względu na prawdę, jaka w nas trwa i pozostanie z nami na zawsze”2. Interpretacja Biblii jako interpretacja teologiczna zajmuje się Boską obecnością wśród […]